Trung Quốc gần như san bằng lợi thế AI của Mỹ nếu nhìn vào tốc độ thu hẹp khoảng cách hiệu suất giữa các mô hình hàng đầu, theo những dữ liệu mới thường được nhắc tới từ AI Index 2026.
Điều này không đồng nghĩa Mỹ đã mất ngôi đầu trên mọi mặt trận, nhưng rõ ràng cuộc đua AI giờ không còn là khoảng cách một chiều như vài năm trước.
Các tổng hợp từ báo cáo AI Index 2026 cho thấy khoảng cách hiệu suất giữa các chatbot và mô hình hàng đầu của Mỹ với Trung Quốc đã co lại rất mạnh. Trong khi Mỹ vẫn nổi trội về đầu tư tư nhân và số lượng mô hình top đầu, Trung Quốc đang tiến nhanh ở hiệu năng, bằng sáng chế, công bố khoa học và quy mô triển khai công nghiệp.
Vì sao Trung Quốc gần như san bằng lợi thế AI của Mỹ
Một trong những thay đổi lớn nhất là cách Trung Quốc đuổi theo bằng tốc độ tối ưu và thương mại hóa, thay vì cố sao chép nguyên xi chiến lược đốt vốn của Mỹ. Khi các mô hình đã tiến gần hơn về hiệu suất, lợi thế AI tuyệt đối của Mỹ ở lớp trên cùng bắt đầu mỏng đi đáng kể.
Bên cạnh đó, Trung Quốc còn có thế mạnh ở số lượng bằng sáng chế AI, quy mô robot công nghiệp và khả năng đưa công nghệ vào sản xuất nhanh hơn. Đây là những yếu tố giúp khoảng cách về lợi thế AI không chỉ thu hẹp trên benchmark, mà còn dần phản ánh vào ứng dụng thực tế.
Mỹ vẫn còn những lợi thế lớn trong cuộc đua AI
Dù vậy, Mỹ vẫn chưa dễ bị vượt qua. Nguồn vốn tư nhân, hệ sinh thái startup, số lượng mô hình hàng đầu và vai trò của những tên tuổi như OpenAI, Anthropic hay Google vẫn là lợi thế AI rất lớn. Nói cách khác, thế cân bằng mới nếu có sẽ là cân bằng trong cạnh tranh, không phải thay ngôi ngay lập tức.
Điểm đáng chú ý là cuộc đua này ngày càng gắn với hạ tầng điện, chip, nhân tài và chuỗi cung ứng, chứ không chỉ còn là bài toán thuật toán đơn lẻ. Những chuyển động tương tự cũng đang định hình lại cách Big Tech ra quyết định, từ đầu tư cho tới cấu trúc chiến lược của các nền tảng công nghệ lớn.
