AI đẩy giá smartphone tăng mạnh không chỉ vì các hãng muốn thêm tính năng mới, mà còn bởi phần cứng phía sau những tính năng đó ngày càng đắt đỏ hơn. Khi bộ nhớ, chip xử lý AI và dung lượng lưu trữ cùng tăng áp lực lên giá thành, người mua bắt đầu cảm nhận rõ cái gọi là “thuế AI” trên điện thoại.
Nhiều báo cáo thị trường quốc tế gần đây cho rằng nhu cầu AI đang làm giá linh kiện bộ nhớ tăng nhanh hơn trước, đặc biệt ở DRAM và NAND. Phân tích của PCMag cho thấy smartphone có thể tiếp tục chịu áp lực tăng giá khi các trung tâm dữ liệu AI và thiết bị cá nhân cùng tranh nguồn cung linh kiện hiệu năng cao.
Trước đó, Tech30s cũng đã đề cập xu hướng smartphone tại Việt Nam bắt đầu tăng giá khi chi phí đầu vào thay đổi và thị trường bước vào giai đoạn cạnh tranh mới.
Vì sao AI đẩy giá smartphone tăng mạnh?
Muốn chạy AI tốt hơn trên điện thoại, nhà sản xuất phải trang bị chip mạnh hơn, bộ nhớ nhanh hơn và dung lượng lưu trữ lớn hơn. Những tính năng như tóm tắt nội dung, chỉnh ảnh thông minh, dịch trực tiếp hay trợ lý ngữ cảnh theo thời gian thực đều không còn là chuyện phần mềm đơn thuần. Chúng đòi hỏi nền phần cứng đủ khỏe để phản hồi nhanh và ổn định.
Chính vì vậy, AI khiến smartphone phải gánh thêm chi phí ở nhiều tầng cùng lúc: chip xử lý, NPU, RAM, bộ nhớ trong và đôi khi cả thiết kế tản nhiệt. Khi cộng dồn lại, mức giá cuối cùng khó tránh khỏi việc bị đẩy lên cao hơn.
Bộ nhớ đang trở thành nút thắt lớn nhất
Trong giai đoạn AI bùng nổ, bộ nhớ là một trong những linh kiện tăng áp lực mạnh nhất lên giá thiết bị. Không chỉ smartphone, máy tính, máy chủ và hạ tầng AI cũng cùng lúc cần lượng DRAM và NAND lớn hơn. Điều này tạo ra hiệu ứng cạnh tranh nguồn cung, kéo chi phí linh kiện đi lên trên diện rộng.
Với smartphone, tác động này đặc biệt rõ ở phân khúc tầm trung và cận cao cấp. Đây là nhóm máy vừa phải giữ giá đủ dễ tiếp cận, vừa cần chạy các tính năng AI để không bị tụt lại so với phần còn lại của thị trường.
Người dùng phổ thông chịu ảnh hưởng ra sao?
Người dùng không nhất thiết thấy giá smartphone tăng vọt trong một đêm, nhưng sẽ cảm nhận theo nhiều cách khác nhau. Có mẫu máy tăng giá trực tiếp, có mẫu giữ nguyên giá nhưng cắt giảm cấu hình bộ nhớ, và cũng có hãng giữ được giá nhưng giảm tốc độ nâng cấp ở đời máy mới. Kết quả chung vẫn là người mua khó tìm được chiếc điện thoại “ngon – bổ – rẻ” như vài năm trước.
Điều đáng chú ý là AI không chỉ khiến flagship đắt hơn. Ở phân khúc phổ thông, áp lực này còn rõ hơn vì mỗi thay đổi nhỏ về chi phí linh kiện đều tác động trực tiếp tới giá bán hoặc trải nghiệm thực tế.
Đây có thể mới chỉ là khởi đầu của “thuế AI”
Khi các hãng tiếp tục đẩy AI thành điểm nhấn chính của smartphone, áp lực chi phí nhiều khả năng chưa dừng lại sớm. Người dùng sẽ ngày càng thấy rõ rằng đằng sau những tính năng AI tiện lợi là một lớp chi phí phần cứng rất thật. Từ góc nhìn thị trường, AI đang vừa là động lực đổi mới, vừa là lý do khiến giá smartphone khó quay lại mặt bằng cũ.
Vì vậy, trong giai đoạn tới, bài toán của các hãng không chỉ là làm AI hay hơn, mà còn là làm sao giữ được giá máy ở mức người dùng còn sẵn sàng chấp nhận.
